Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 110-бабына сәйкес, ел аумағында барлық ақшалай есеп айырысулар деректерді тіркеу және (немесе) беру функциясы бар бақылау-кассалық машиналарды (БКМ) қолдану арқылы жүргізілуі тиіс.

Бұл ретте тек БКМ тізіліміне енгізілген модельдерді пайдалануға рұқсат етіледі (егер заңнамада өзгеше көзделмесе).

Кімдер БКМ қолданудан босатылады

Салық кодексінің 110-бабының 2-тармағына сәйкес, келесі тұлғалар БКМ қолданудан босатылады:

▪️ жеке тұлғалар;
▪️ жеке сот орындаушылары, адвокаттар және кәсіби медиаторлар;
▪️ қоғамдық қалалық көлікте жолаушыларды билет арқылы тасымалдайтын тұлғалар;
▪️ Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі;
▪️ екінші деңгейдегі банктер;
▪️ діни бірлестіктер;
▪️ ұлттық пошта операторы (телекоммуникация желісі жоқ елді мекендерден басқа);
▪️ арнайы мобильді қосымша арқылы есеп айырысатын тұлғалар.

Ерекше жағдайлар

▪️ Байланыс желісі жоқ аймақтарда жұмыс істейтін салық төлеушілер деректерді беру функциясы жоқ БКМ қолдана алады;
▪️ Сауда автоматтары мен төлем терминалдары міндетті түрде БКМ-мен жабдықталуы тиіс.

БКМ болмағаны үшін жауапкершілік

Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 284-бабына сәйкес:

Келесі жағдайларда жауапкершілік қарастырылған:
▪️ БКМ-ның болмауы;
▪️ ақаулы БКМ пайдалану;
▪️ тіркелмеген БКМ қолдану.

Бірінші рет – ескерту беріледі.

Қайталанса (1 жыл ішінде):
▪️ шағын бизнеске – 15 АЕК;
▪️ орта бизнеске – 30 АЕК;
▪️ ірі бизнеске – 50 АЕК.

📌 2026 жылы 1 АЕК – 4325 теңге.

POS-терминал болмағаны үшін жауапкершілік

ӘҚБтК-нің 195-бабына сәйкес, егер кәсіпкер төлем карталарын қабылдауға міндетті бола тұра POS-терминал орнатпаса:

Бірінші рет – ескерту.

Қайталанса:
▪️ шағын бизнеске – 40 АЕК;
▪️ орта бизнеске – 60 АЕК;
▪️ ірі бизнеске – 80 АЕК.

Қорытынды

Мемлекеттік кірістер органдары БКМ мен POS-терминалдарды қолдану талаптарын сақтау:
✔️ есеп айырысулардың ашықтығын арттыратынын;
✔️ тұтынушылар құқықтарын қорғайтынын;
✔️ қолма-қол ақшасыз төлемдерді дамытуға ықпал ететінін еске салады.