Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Дүниежүзілік жасанды интеллект конференциясының ашылу рәсімінде сөйлеген сөзі Қазақстанның технологиялық даму мен цифрлық трансформация мәселелеріне стратегиялық тұрғыдан қарайтынын көрсетті. Президенттің пайымы жасанды интеллектіні тек экономикалық өсімнің құралы ретінде емес, адамзаттың қауіпсіздігіне, әділетті дамуына және халықаралық ынтымақтастыққа қызмет ететін маңызды фактор ретінде қарастыруымен құнды.

Үндеудің негізгі өзегі – жасанды интеллект саласындағы технологиялық прогресс барлық мемлекеттер мен қоғамдарға ортақ игілік әкелуі тиіс деген ұстаным. Қазіргі таңда ЖИ экономика, білім, денсаулық сақтау, өндіріс, энергетика және мемлекеттік басқару секілді көптеген саланың даму бағытын өзгертіп жатқанын ескерсек, бұл мәселенің халықаралық деңгейде талқылануы аса өзекті. Президенттің пікірінше, технологиялық дамудың пайдасы жекелеген елдермен немесе компаниялармен шектелмей, адамзаттың кең ауқымды мүддесіне бағытталуы қажет.

Мемлекет басшысының Қытайдың жасанды интеллект саласындағы жетістіктеріне берген бағасы да Қазақстан үшін маңызды. Қытайдың инновациялық экожүйесі, ғылыми-зерттеу әлеуеті және цифрлық инфрақұрылымы жаңа технологияларды енгізу бойынша ірі тәжірибе қалыптастырып отыр. Қазақстанның Қытаймен технологиялық серіктестікті тереңдетуге ұмтылысы еліміздің географиялық және экономикалық мүмкіндіктеріне сай келетін стратегиялық бағыт деп бағалауға болады.

Президенттің «Қазақстан-Қытай цифрлық көпірін» құру туралы ұсынысы осы тұрғыдан ерекше назар аудартады. Бұл бастама цифрлық сауданы дамытуға, технологиялық алмасуды күшейтуге және «Бір белдеу, бір жол» бастамасы аясындағы экономикалық байланыстарды жаңа деңгейге көтеруге мүмкіндік береді. Әсіресе тау-кен өнеркәсібі, энергетика, ауыл шаруашылығы, денсаулық сақтау, су ресурстарын басқару және өңдеу салаларында жасанды интеллектіні пайдалану Қазақстан экономикасының тиімділігін арттыруға ықпал етуі мүмкін.

Үндеудегі маңызды мәселенің бірі – жасанды интеллектіні реттеу. Технология қарқынды дамып жатқан кезде оның қауіпсіздігі, дербес деректерді қорғау, киберқауіпсіздік, дипфейк, цифрлық алаяқтық және басқа да қатерлердің алдын алу мәселелері қатар жүруі тиіс. Осы себепті ЖИ саласындағы ұлттық заңнаманы халықаралық стандарттармен үйлестіру туралы ұсыныс орынды. Бұл Қазақстанның технологиялық жаңашылдық пен жауапты цифрландыру қағидаттарын қатар ұстануға ниетті екенін аңғартады.

Президенттің Қазақстанның технологиялық әлеуетіне қатысты пікірі де оң бағалауға лайық. Энергетикалық ресурстар, маңызды минералдар, көлік-логистикалық мүмкіндіктер және дамып келе жатқан цифрлық инфрақұрылым елімізді Еуразиядағы технологиялық тоғысудың маңызды орталығына айналдыруға мүмкіндік береді. Ал цифрландыру мен жасанды интеллектіні ұлттық даму стратегиясының басым бағыты ретінде айқындау бұл мүмкіндіктерді жүйелі түрде пайдалануға жол ашады.

Алатау қаласын толық интеграцияланған цифрлық шаһар ретінде дамыту туралы бастама да Қазақстанның жаңа технологияларды нақты инфрақұрылымдық жобалар арқылы енгізуге ұмтылысын көрсетеді. Мұндай жобалардың табысты жүзеге асуы инвестиция тартуға, инновациялық компаниялардың дамуына және жаңа жұмыс орындарының қалыптасуына серпін бере алады.

Сонымен қатар Президенттің жасанды интеллект дәуіріндегі ең басты ресурс – адам капиталы екеніне назар аударуы өте маңызды. Технология қаншалықты дамығанымен, оны тиімді әрі қауіпсіз пайдаланатын білікті мамандарсыз нақты нәтижеге қол жеткізу қиын. Сондықтан жастарды цифрлық сауаттылыққа, сыни ойлауға, шығармашылыққа және жоғары этикалық жауапкершілікке баулу – Қазақстанның ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігінің негізгі шарттарының бірі.

Жалпы алғанда, Мемлекет басшысының конференциядағы сөзі Қазақстанның жасанды интеллект саласындағы ұстанымын айқын көрсетеді. Қазақстан технологиялық өзгерістерді сырттан бақылаушы ел емес, жаңа цифрлық экономиканың белсенді қатысушысы болуға ұмтылып отыр. Халықаралық ынтымақтастықты нығайту, ортақ стандарттар қалыптастыру, цифрлық инфрақұрылымды дамыту және адами капиталға инвестиция салу – осы мақсатқа жеткізетін негізгі бағыттар.

Президенттің бастамаларының тағы бір оң қыры – жасанды интеллектіні геосаяси текетірестің құралы емес, бейбітшілік пен тұрақты дамудың тетігі ретінде қарастыруы. Бұл Қазақстанның дәстүрлі көпвекторлы сыртқы саясатына және халықаралық диалогты қолдау ұстанымына сәйкес келеді.

Қорытындылай келе, Қасым-Жомарт Тоқаевтың Дүниежүзілік жасанды интеллект конференциясындағы сөзі Қазақстанның технологиялық болашаққа қатысты нақты әрі ауқымды көзқарасын танытады. Жасанды интеллектіні жауапты пайдалану, халықаралық серіктестікті кеңейту және ұлттық цифрлық әлеуетті күшейту еліміздің жаңа технологиялық дәуірдегі орнын нығайтуға мүмкіндік береді. Ең бастысы, бұл үдерістің түпкі мақсаты технологияның өзін дамыту емес, оның мүмкіндіктерін адам игілігіне, экономикалық өрлеуге және қоғамның тұрақты дамуына бағыттау болуы тиіс.