Креативті индустрия – Қазақстан экономикасының жаңа өсу нүктесі
Қазақстанда креативті индустрияны дамытуға соңғы жылдары ерекше басымдық беріліп келеді. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев бұл саланың ел экономикасын әртараптандыруға, жаңа жұмыс орындарын ашуға, жастардың шығармашылық әлеуетін іске асыруға және ұлттық мәдениетті халықаралық деңгейде танытуға мүмкіндік беретін стратегиялық бағыт екенін атап өткен. Креативті индустрия 2029 жылға дейінгі Ұлттық даму жоспарындағы маңызды бағыттардың бірі ретінде белгіленген.
Креативті индустрияның ауқымы кеңеюде
Қазіргі таңда Қазақстанда креативті индустрия 12 негізгі бағыт пен 43 экономикалық қызмет түрін қамтиды. Оның ішінде кино және анимация, музыка, дизайн, сән, сәулет, IT және геймдевелопмент, фотография, қолөнер, жарнама, жаңа медиа және басқа да шығармашылық бағыттар бар.
Ресми мәлімет бойынша, салада 46 мыңнан астам шағын және орта бизнес субъектісі жұмыс істеп, шамамен 143 мың адам жұмыспен қамтылған. Салықтық жеңілдіктер енгізілгеннен кейін креативті индустрия субъектілері мен осы салада жұмыс істейтіндер саны 15 пайызға өскен.
Мемлекеттік қолдаудың жаңа тетіктері қалыптасты
Креативті индустрияны дамыту үшін арнайы Креативті индустрияларды дамыту қоры құрылды. Оның негізгі міндеттері – таланттарды анықтау, шығармашылық жобаларды дамыту, инфрақұрылымды қалыптастыру және қазақстандық креативті өнімдерді халықаралық нарыққа шығару.
2026 жылы креативті индустрия субъектілерін мемлекеттік қолдау қағидалары бекітіліп, қаржылық және қаржылық емес қолдау шараларының нақты тетіктері айқындалды. Олар жобаларды қаржыландыру, жеке инвестиция тарту, экспортты қолдау, зияткерлік меншікті қорғау, акселерациялық және білім беру бағдарламалары, маркетингтік және құқықтық сүйемелдеу бағыттарын қамтиды.
Барлық өңірде шығармашылық орта қалыптасуда
Креативті индустрияны тек ірі қалаларда емес, өңірлерде де дамытуға көңіл бөлінуде. Бүгінде Қазақстанның 20 өңірінің барлығында креативті хабтар жұмыс істейді. Бұл орталықтар жас дизайнерлерге, музыканттарға, суретшілерге, IT мамандарына, қолөнершілерге және басқа да шығармашылық өкілдеріне өз жобаларын дамытуға мүмкіндік береді.
2026 жылы еліміздің барлық 20 өңірін қамтитын арнайы білім беру бағдарламасы іске қосылып, жергілікті креаторларға тәжірибелік білім беру, жобаларын жетілдіру және креативті кәсіпкерлік дағдыларын дамыту көзделген.
Креаторларға цифрлық мүмкіндік берілді
Саладағы маңызды жаңалықтардың бірі – QazaqCreative бірыңғай цифрлық платформасының іске қосылуы. Платформа арқылы креативті индустрия өкілдері тіркеліп, өз жобалары мен қызметтерін таныстырып, мемлекеттік қолдау бағдарламаларына өтінім бере алады.
Сонымен қатар платформада гранттар, қаржыландыру, білім беру және акселерациялық бағдарламалар, байқаулар, питчингтер, көрмелер мен басқа да кәсіби іс-шаралар туралы ақпарат қолжетімді.
Креативті өнімді халықаралық нарыққа шығару
Мемлекеттік саясаттың маңызды мақсаты – қазақстандық шығармашылық өнімді ішкі нарықта ғана емес, шетелде де таныту. Бұл бағытта экспортты қолдау, халықаралық байқауларға қатысу, шетелдік серіктестермен байланыс орнату және отандық жобаларды коммерцияландыру тетіктері енгізілуде.
Креативті индустрияның халықаралық әлеуеті де артып келеді. Global Innovation Index рейтингінде Қазақстан «Креативті индустриялар және қызметтер» көрсеткіші бойынша 65-орыннан 61-орынға көтерілген.
Жастар үшін жаңа мүмкіндік
Креативті экономика ең алдымен идеяға, талантқа және жаңа көзқарасқа сүйенеді. Сондықтан бұл сала жастардың өз қабілетін кәсіпке айналдыруына үлкен мүмкіндік береді. Музыка, кино, анимация, дизайн, сән, IT, ойын индустриясы, медиа және цифрлық контент сияқты бағыттарда жас мамандарға сұраныс артып келеді.
Осы тұрғыдан алғанда, креативті индустрия – тек мәдениет саласының бөлігі емес, жаңа кәсіпкерлік мәдениетті қалыптастыратын, жастарды жұмыспен қамтитын және инновацияны дамытатын экономиканың жаңа бағыты.
Жалпы, Қазақстанда креативті индустрияны дамытуға қажетті құқықтық, қаржылық және инфрақұрылымдық негіз біртіндеп қалыптасып келеді. Арнайы қордың құрылуы, барлық өңірдегі креативті хабтар, салықтық қолдау, мемлекеттік қаржыландыру тетіктері және QazaqCreative платформасының іске қосылуы – осы бағыттағы жүйелі жұмыстың нәтижесі.
Креативті индустрияны дамыту – талантты азаматтарға мүмкіндік беру ғана емес, ұлттық мәдениетті жаңа форматта танытып, оны экономикалық құндылыққа айналдырудың тиімді жолы. Алдағы кезеңде қазақстандық креаторлардың халықаралық нарыққа шығуы, жаңа жұмыс орындарының ашылуы және шығармашылық өнім экспортының артуы ел экономикасының жаңа серпінді бағыттарының біріне айналуы мүмкін.