Тұрақты даму және тиімді логистика: өңірлік өркендеудің жаңа бағдары
XXI ғасырда тұрақты даму ұғымы жаһандық күн тәртібінің өзегіне айналды. Экономикалық өсім тек санмен емес, сапамен, жауапкершілікпен және ұзақ мерзімді нәтижемен өлшенетін кезеңге қадам бастық. Осы тұрғыдан алғанда БҰҰ-ның Тұрақты даму мақсаттарының 12-мақсаты – «Жауапты тұтыну және өндіріс» – ерекше мәнге ие. Бұл мақсат ресурстарды ұтымды пайдалану, қалдықтарды азайту және өндіріс пен жеткізу жүйесін тиімді ұйымдастыруды көздейді.
Аталған міндеттерді жүзеге асыруда логистика саласының рөлі айрықша. Логистика – бұл тек жүк тасымалы емес, бұл – экономикалық, экологиялық және әлеуметтік жауапкершілікті біріктіретін күрделі басқару жүйесі. Дұрыс ұйымдастырылған жеткізу тізбегі артық шығынды қысқартады, отын шығынын азайтады, көмірқышқыл газының бөлінуін төмендетеді. Яғни логистика – тұрақты дамудың нақты тетігі.
Осы бағытта Шәкәрім университеті жүзеге асырып отырған «Логистика және тасымалдауды ұйымдастыру» білім беру бағдарламасының маңызы артып келеді. Университет тек маман даярлаумен шектелмей, өңірлік экономиканың тиімді дамуына ғылыми-тәжірибелік үлес қосуда. Көлік ағындарын оңтайландыру, қойма жүйесін жетілдіру, цифрлық шешімдерді енгізу – мұның барлығы ресурсты үнемдеуге және өндіріс мәдениетін жаңғыртуға бағытталған.
Қазақстанның географиялық орналасуы – Еуразия кеңістігіндегі стратегиялық артықшылық. Алайда бұл әлеует тиімді инфрақұрылым мен сауатты ұйымдастырусыз толық іске аспайды. Жауапты тұтыну қағидаты ең алдымен логистикалық процестерден басталады: артық тасымалды қысқарту, бағыттарды дәл жоспарлау, жергілікті өндірісті қолдау, жеткізу тізбегін қысқарту. Бұл – экономиканың тұрақтылығын арттыратын факторлар.
Қазіргі әлемде цифрландыру да тұрақты дамудың ажырамас бөлігіне айналды. Ақылды логистика, деректерді талдау, автоматтандырылған қоймалар – мұның барлығы шығынды азайтып қана қоймай, табиғи ресурстарға түсетін салмақты жеңілдетеді. Университет қабырғасында осы бағыттағы зерттеулер мен практикалық дағдылар жүзеге асырылып, өңірлік кәсіпорындармен серіктестік нығаюда.
Тұрақты даму – бұл ұран емес, бұл күнделікті шешімдер жүйесі. Әрбір тиімді маршрут, әрбір үнемделген ресурс, әрбір қысқартылған артық шығын – болашақ алдындағы жауапкершіліктің көрінісі.
Логистика саласының дамуы – өндіріс мәдениетінің дамуы. Ал өндіріс мәдениеті – қоғамның өркениеттік деңгейін айқындайтын өлшем. Сондықтан «Логистика және тасымалдауды ұйымдастыру» бағыты тек экономикалық қажеттілік емес, ол – тұрақты болашаққа бастайтын стратегиялық қадам.
«Экономика және қаржы» кафедрасының аға оқытушылары Жумадилова Г.А., Бакиева А.Б, Қуанышқызы Ә.