Қазіргі қоғамда балалар мен жасөспірімдердің психологиялық әл-ауқатына ерекше көңіл бөлу қажет. Өйткені бұл жас кезең – адамның мінезі қалыптасып, өмірге көзқарасы орнығатын ең сезімтал уақыт. Сондықтан кез келген қиын жағдайдың алдын алу үшін тек салдармен емес, оның себептерімен жұмыс істеу маңызды. Бұл тұрғыда жасөспірімдермен жүйелі жұмыс жүргізу – ең тиімді алдын алу құралы болып табылады.

Ең алдымен, әр баланың жеке тұлға екенін ескеру қажет. Жасөспірім өзін тыңдайтын, пікірін бағалайтын ортада ғана ашылады. Сондықтан ересектердің басты міндеті – бақылау ғана емес, түсіністік таныту. Қатаң талап пен қысым кей жағдайда кері әсер берсе, керісінше жылы қарым-қатынас пен қолдау баланың ішкі күйін тұрақтандырады.

Мектептегі жұмыс та бұл мәселеде шешуші рөл атқарады. Мұғалім оқушының тек оқу үлгерімін емес, оның мінез-құлқындағы өзгерістерді де байқап отыруы тиіс. Егер бала тұйықталып, қарым-қатынастан шеттей бастаса, бұл – назар аударуды қажет ететін белгі. Осындай жағдайда мектеп психологы мен сынып жетекшісінің бірлескен жұмысы өте маңызды. Әр оқушымен жеке сөйлесу, сенім орнату және қолдау көрсету – алдын алудың нақты қадамы.

Отбасындағы атмосфера да жасөспірімнің психологиялық жағдайына тікелей әсер етеді. Үйде тұрақты түсіністік пен жылулық болған кезде бала өзін қауіпсіз сезінеді. Ал керісінше жағдайда ішкі қысым күшейіп, эмоциялық қиындықтар туындауы мүмкін. Сондықтан ата-аналарға баламен күнделікті қарым-қатынасты нығайту, оның ой-пікіріне құлақ асу маңызды.

Жасөспірімдердің бос уақытын дұрыс ұйымдастыру да үлкен рөл атқарады. Спортпен айналысу, шығармашылыққа қатысу, түрлі үйірмелер мен жобаларға қосылу олардың назарын оң арнаға бұрады. Бұл тек уақытты тиімді өткізу емес, сонымен қатар өзін-өзі дамытуға мүмкіндік береді.

Сонымен қатар ақпараттық-түсіндіру жұмыстары да қажет. Жастарға өмірдің құндылығы, қиындықтардың уақытша сипаты және әр жағдайдың шешімі бар екені жүйелі түрде түсіндіріліп отырса, олардың ойлау қабілеті мен өмірге көзқарасы қалыптасады.

Жасөспірімдермен мақсатты жұмыс жүргізу – олардың психологиялық саулығын сақтаудың, қиын жағдайлардың алдын алудың ең дұрыс жолы. Түсіністікке негізделген орта, қолдау мен сенім әр баланың өмірге деген құштарлығын арттырып, олардың болашағын қауіпсіз етеді.