Ана мен баланы қорғау – мемлекеттің басты басымдықтарының бірі
Сурет: ЖИ
Қазақстанда ана мен баланы қорғау, отбасы институтын нығайту және балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытында ауқымды әрі жүйелі жұмыстар атқарылып келеді. Бүгінде бұл сала мемлекеттің әлеуметтік саясатының маңызды бағыттарының біріне айналып, ана мен балаға әлеуметтік, медициналық, құқықтық және психологиялық қолдау көрсету тетіктері біртіндеп жетілдірілуде.
2026–2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» тұжырымдамасының қабылдануы – осы бағыттағы маңызды қадамдардың бірі. Құжат балалардың қауіпсіздігі, білім алуы, денсаулығы, отбасы және әлеуметтік қорғау құқықтарын қамтамасыз етуге бағытталған. Тұжырымдамада 158 нақты іс-шара мен 10 негізгі индикатор қарастырылып, оны іске асыруға 1,3 триллион теңге көлемінде қаржы көзделген.
Балалардың қауіпсіздігіне де ерекше көңіл бөлінуде. Зорлық-зомбылықтың, буллинг пен кибербуллингтің алдын алу, тәуекел тобындағы балаларды ерте анықтау, психологиялық көмек көрсету және құқықтық қорғау жүйесін күшейту бағытында нақты шаралар жүзеге асырылуда. Білім беру ұйымдарында қауіпсіздікті бақылаудың заманауи технологиялары енгізіліп, кейбір өңірлерде жасанды интеллект негізіндегі бейнеаналитикалық жүйелер пилоттық режимде қолданылып жатыр.
Ана мен баланы әлеуметтік тұрғыдан қолдау шаралары да кең көлемде жүргізілуде. Балалы отбасыларға жәрдемақылар мен әлеуметтік төлемдер қарастырылып, көпбалалы отбасыларға, мүмкіндігі шектеулі баланы тәрбиелеп отырған ата-аналарға және бала күтіміне байланысты қолдау көрсетіледі. Сонымен бірге отбасы институтын нығайтуға бағытталған әлеуметтік қолдаудың ондаған түрі жүзеге асырылуда.
Баланың болашағына инвестиция жасау тұрғысынан «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасының да маңызы зор. Бағдарлама аясында Ұлттық қордың инвестициялық табысының 50 пайызы 18 жасқа толмаған балалардың арнайы жинақ шоттарына бөлінеді. Кәмелетке толғаннан кейін бұл қаражатты білім алуға немесе тұрғын үй жағдайын жақсартуға пайдалануға болады.
Сонымен қатар балалардың құқықтарын қорғау саласында соңғы жылдары заңнамалық база да күшейтілуде. Балаларға қатысты зорлық-зомбылық пен құқықбұзушылықтардың алдын алу, ата-аналардың жауапкершілігін арттыру, буллингке қарсы шараларды жетілдіру және балалардың заңды мүдделерін қорғау бағытында жаңа тетіктер енгізілуде.
Бұл жұмыстардың барлығы мемлекеттің ана мен бала мәселесіне тек әлеуметтік көмек тұрғысынан емес, адам капиталының сапасын арттыру, отбасының тұрақтылығын қамтамасыз ету және қауіпсіз қоғам қалыптастыру тұрғысынан қарайтынын көрсетеді.
Жалпы алғанда, Қазақстанда ана мен баланы қорғау бағытында нақты әрі кешенді саясат қалыптасып келеді. Мемлекеттік қолдау, құқықтық қорғау, медициналық және психологиялық көмек, сапалы білім мен қауіпсіз орта қалыптастыру шаралары өзара сабақтастырылуда. Ең бастысы – әрбір баланың қауіпсіз ортада өсіп, сапалы білім алып, толыққанды дамуына, ал әрбір ананың мемлекет тарапынан қажетті қолдауды сезінуіне жағдай жасау.
Анаға құрмет, балаға қамқорлық – қоғамның тұрақты әрі жарқын болашағының негізі.