3 қыркүйек – Қазақы тазы мен төбет күні: ұлттық мұраға құрмет
Қазақстанда 3 қыркүйек ресми түрде Қазақы ит тұқымдары күні ретінде белгіленді. Үкіметтің тиісті шешіміне сәйкес, бұл күн жыл сайын қазақтың байырғы тазысы мен төбетіне арналады. Жаңа атаулы күн ұлттық ит тұқымдарын сақтауға, олардың тарихы мен ерекшелігін насихаттауға және халықаралық деңгейде танытуға бағытталған.
Тазы – қазақ халқының ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүрлі аңшылық мәдениетімен тығыз байланысты ерекше тұқым. Оның басты ерекшелігі – жүйріктігі, жеңілдігі, ептілігі және төзімділігі. Дене бітімі сымбатты, аяқтары ұзын, қозғалысы шапшаң тазы аңшылық кезінде өте жылдам қимылдап, ұзақ қашықтыққа жүгіре алады. Қазақ даласында ол аңшының сенімді серігі саналған.
Ал төбет – ірі денелі, күшті әрі қайсар ит. Ол негізінен малды, қора-қопсыны және үй-жайды қорғау мақсатында пайдаланылған. Төбеттің табиғи түйсігі, қырағылығы мен төзімділігі көшпелі өмір салтында ерекше маңызға ие болды. Осылайша тазы – аңшылықтың, ал төбет – ел мен мал-мүлікті қорғаудың дәстүрлі серігіне айналды.
Қазақы ит тұқымдарын сақтау мәселесі Мемлекет басшысының ұлттық мұраны дәріптеу саясатының да бір бөлігі. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев тазы мен төбетті ұлттық құндылық ретінде сақтау және дамыту бастамаларын қолдап келеді. Тазыға қатысты заңнамалық қорғау мен тұқымды сақтау шаралары да қолға алынған.
Тазының Мемлекет басшысына да жақын екені белгілі. Қасым-Жомарт Тоқаевтың қазақы тазыға деген ықыласы қоғамға жақсы таныс. Сондықтан тазыны сақтау мен дәріптеу – тек кинология мәселесі емес, ұлттық тарих пен дәстүрді жаңғыртудың маңызды бағыты.
Жаңа атаулы күн аясында тазы мен төбеттің тарихы мен ерекшеліктеріне арналған көрмелер, дәрістер, жарыстар және танымдық іс-шаралар өткізу жоспарлануда.
Тазы мен төбет – қазақ даласының тыныс-тіршілігімен біте қайнасқан ұлттық мұра. Оларды қорғау, асыл тұқымын сақтау және кейінгі ұрпаққа жеткізу – атадан қалған құндылықты жаңғыртудың бір көрінісі. 3 қыркүйектің арнайы күн ретінде бекітілуі осы мұраға деген құрметті арттырып, қазақы ит тұқымдарының ел өміріндегі тарихи және мәдени орнын кеңінен танытуға мүмкіндік береді.