Жаңа Конституцияның 28-бабы тұрғын үйге қол сұғылмаушылық құқығы мен азаматтарды баспанамен қамтамасыз етуге қатысты мемлекеттік кепілдіктерді айқындайды. Бап екі негізгі мәселені қамтиды: адамның өз үйінің қауіпсіздігі және тұрғын үйге мұқтаж азаматтарға жағдай жасау.

Баспана – әрбір адам үшін жай ғана төрт қабырға емес, отбасының тыныштығы мен қауіпсіздігінің, тұрақты өмір сүруінің негізі. Өз үйіңде алаңсыз өмір сүріп, отбасыңның болашағын жоспарлау – әр азамат үшін маңызды құндылық. Сондықтан тұрғын үйге қол сұғылмаушылық пен азаматтарды баспанамен қамтамасыз ету мәселесі мемлекеттің құқықтық және әлеуметтік саясатындағы негізгі бағыттардың бірі саналады.

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының 28-бабында тұрғын үйге қол сұғылмаушылық құқығы мен азаматтарды баспанамен қамтамасыз етуге қатысты маңызды нормалар бекітілген.

Аталған баптың бірінші тармағында тұрғын үйге қол сұғуға болмайтыны нақты көрсетілген. Яғни, сот шешімінсіз ешкімді тұрғын үйінен айыруға немесе баспанасынан шығаруға жол берілмейді. Сонымен қатар тұрғын үйге басып кіру, оны қарап-тексеру және тінту тек заңда белгіленген жағдайлар мен тәртіпке сәйкес жүзеге асырылады.

Бұл норма әр адамның жеке кеңістігіне, отбасылық тыныштығына және қауіпсіздігіне деген құрметті білдіреді. Тұрғын үй – адамның жеке өмірінің ажырамас бөлігі. Сондықтан оны заңсыз әрекеттерден қорғау азаматтардың конституциялық құқықтарының бірі ретінде қарастырылады.

Ал баптың екінші тармағында мемлекеттің азаматтарды тұрғын үймен қамтамасыз етуге жағдай жасайтыны айқындалған. Атап айтқанда, баспанаға мұқтаж азаматтардың заңда көрсетілген санаттарына тұрғын үй белгіленген нормаларға сәйкес беріледі.

Бұл жерде мемлекет тарапынан әлеуметтік қолдаудың маңызы ерекше. Себебі баспана мәселесі – қоғамдағы өзекті әлеуметтік мәселелердің бірі. Әсіресе, тұрғын үйге мұқтаж азаматтар үшін заң аясында қолдау көрсету, олардың тұрмыс жағдайын жақсартуға мүмкіндік жасау – әлеуметтік мемлекеттің маңызды міндеттерінің қатарында.

28-баптың негізгі мәні – бір жағынан, әр азаматтың өз баспанасындағы қауіпсіздігін қорғау болса, екінші жағынан, тұрғын үйге мұқтаж адамдарға заң аясында жағдай жасау. Бұл нормалар азаматтардың жеке құқықтарын қорғаумен қатар, қоғамдағы әлеуметтік тұрақтылықты қамтамасыз етуге бағытталған.

Жалпы, жаңа Конституцияның 28-бабы тұрғын үйдің адам өміріндегі орнын айқындап, баспананың тек материалдық қажеттілік емес, сонымен қатар адамның қауіпсіздігі мен қадір-қасиетіне қатысты маңызды құндылық екенін көрсетеді.

Өйткені жайлы баспана – отбасының берекесі мен қоғам тұрақтылығының негізі. Ал әр азаматтың өз үйінде алаңсыз өмір сүруіне құқықтық кепілдік берілуі – әділетті қоғам қалыптастырудың маңызды шарттарының бірі.